آموزش  ادب و علوم اجتماعی راهنمایی نکا

«امام زمان (عج)، نوستالژی آینده‌گرا در اشعار سلمان هراتی»

          چکیده

                نوستالوژی nostalgia را می­توان به طور خلاصه، یک احساس درونی تلخ و شیرین با اشیا، اشخاص و موقعیّت گذشته تعریف کرد. به طور کلّی، احساس نوستالژی از نظر روان‌شناسان، نتیجة حسرت بر گذشته، یادآوری خاطرات کودکی و نوجوانی، احساس غربت، مرگ اعضای خانواده و حسرت آرمان­شهر و گذشتة تاریخی است. نوستالژی در ادبیّات، رفتاری است که معمولاً ناخودآگاه در شاعر یا نویسنده بروز مي‌كند و متجلّی می‌‌شود و از همین رو، اهمّیّتی سبک‌شناختی پیدا می‌کند. نوستالژی در چارچوب سبک‌شناسی مؤلّف‌مدار به ویژه هنگام بررسی روان‌شناختی اثر، بسیار اهمّیّت می­یابد. در بررسی­های جدید ادبی، نوستالژی را به دو گونة شخصی و اجتماعی تقسیم می­کنند. نوستالژی در ادبیّات دورة معاصر، نمودِ بیشتری یافته است؛ چرا که سرخوردگی­های اجتماعی، عشق و دوری از وطن، شکست­های سیاسی، بی­عدالتی و فقر عمومی و بیماری­های اجتماعی نیز از عوامل پدیدآورندة این حس فردی ـ جمعی است. چنان که در اکثر اشعار شاعران معاصر ایران دیده می­شود. این پژوهش نیز بر آن است، مبانی نظری و مفهوم نوستالژی را در دو محور نوستالژی فردی و جمعی و نیز عوامل نوستالژی انتظار و آینده‌گرا را در اشعار ادبیّات شاعران دورة معاصر ایران به ویژه سروده‌های سلمان هراتی در ارتباط با امام زمان (عج) بررسی و تحلیل نماید. اشعار مطرح شدة سلمان هراتی، موضوعاتي است که توجّه کافي به آن‌ها در عصر جهاني‌شدن، زمينه را براي جهاني‌سازي و درک انديشة نجات‌بخش مهدويّت هموار مي‌كند. آنچه ضرورت دارد، اين است که اولاً، مباني و اصالت اين تفکّر، بازشناسي و تبيين شود. ثانياً، ابعاد، جامعيّت و جذابيّت انديشة ظهور مُنجي در تفکّر شيعي و در اشعار شاعران معاصر از قبیل سلمان هراتی براي جهانيان و شیعیان معرّفي گردد. در ادامه نيز پیشنهادهايي در زمینة تقویت فرهنگ انتظار بر اساس یافته‌های تحقیق ارائه گرديده است.