توریسم روستایی نخستین صنعت پر درآمد دنیا

     روستاها به دلایل گوناگون از جمله نظام اجتماعی، بافت معماری سنتی و طبیعت جذاب جزء مهمترین جاذبه های گردشگری محسوب می شود.امروزه توسعه روستایی از اهداف اساسی و مهم کشورهاست. با توجه به مشکلات موجود در روستاها نظیر بیکاری، پایین بودن درآمد، بهره وری پایین در بخش کشاورزی و بهره برداری بیش از حد از منابع طبیعی، توجه به بخش های دیگر اقتصادی مثل صنعت گردشگری و اکوتوریسم ضروری است.طبق آمار « سازمان جهانی توریسم» (WTO) گردشگری در طبیعت 7 درصد کل درآمد حاصل از سفرهای برون مرزی  جهانیان را تشکیل می دهد و نرخ رشد این فعالیت 10 تا 30 درصد است. صنعت توریسم در دهه های اخیر به شکل گسترده ای در حال رشد است. بطوری که تبدیل به نخستین صنعت پردرآمد دنیا گشته است و هنوز نیز با افزایش شدیدی در روند گردشگری مواجه هستیم.ایران به لحاظ ظرفیت های طبیعی و معنوی و تاریخی در گردشگری جزو 10 کشور اول دنیا است که بخش اعظم این جاذبه ها در مناطق روستایی است. این صنعت، در کشورهای اروپایی و امریکایی دارای رشد شتابنده ای است ولی در ایران با وجود میراثهای گرانبها و بزرگ تاریخی و طبیعت بکر و متنوع و روستاهای بیشمار، سهم ناچیزی در این صنعت دارد. به گونه ای که سهم ایران در گردشگران ورودی کمتر از 5/1 میلیون نفر و سهم این بخش از درآمدهای صنعتی 4دهم درصد است.توجه به توریسم روستایی، اکوتوریسم و توریسم زراعی در ایران میتواند سهم این بخش را در اقتصادملی افزایش دهد و باعث رونق و توسعه محیط های روستایی شود و توسعه پایدار توریسم روستایی باعث وحدت میان ابعاد اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و زیست محیطی به منظور بالا بردن سطح معیشت و رفاه مردم روستا شود.در توسعه پایدار روستایی توجه به عوامل زیست محیطی از اهمیت بسیاری برخورداراست و در زمینه توسعه کالبدی روستا ایجاد زیر ساختها به مکانهای اقامتی و تفریحی در محیط های روستایی برای گردشگران در نهایت به نفع مردم روستا است و درآمد روستائیان را افزایش می دهد و از مهاجرت جوانان به شهرها جلوگیری می کند و باعث خارج نمودن روستاها از حالت انزوا و مهجوریت می شود. به بیان دیگر گردشگری طبیعت بر پایه توانمندیهای محیطی و منابع طبیعی می تواند بستر ساز سودآوری، تولید ثروت و اشتغال در بخشهای صنایع دستی و صنایع تبدیلی و زمینه ساز شرایطی باشد که افزون بر حفظ بافت فرهنگی و احترام به سنن، آداب و رسوم جوامع میزبان در کنار سایر فعالیت های اجتماعی، اقتصادی از جمله در روستاها امکان رسیدن به رشد ارگانیک را برای همگان فراهم آورد.

در نهایت همه این موارد نشان دهنده یک رابطه قوی بین توریسم روستایی با توسعه پایدار است. یعنی یکی از راهکارهای اساسی برای توسعه مناطق روستایی توجه به اکوتوریسم و توریسم روستایی و زراعی است تا محیط های روستایی را از انزوا خارج نموده و توسعه ای متوازن در کشور داشته باشیم.اکوتوریسم روستایی فرصتی است که مورد بی توجهی قرار گرفته و جای بسی تامل است که این صنعت نوپا با وجود رشد شتابنده هنوز نتوانسته جایگاه واقعی خود را پیدا کند.

 

جمیله شکرائی مقدم