آموزش  ادب و علوم اجتماعی راهنمایی نکا

پرسش های متن جغرافیای سوم

از درس 1 تا 9

دانش­آموزان گرامی : منبع اصلی شما برای امتحان ، کتاب درسی است. این سؤالات از میان پرسش­هایی که در امتحانات نوبت دوم بیشتر از آن­ها استفاده شده است انتخاب شده­­اند و  برای مطالعات تکمیلی در اختار شما قرار گرفته­اند ؛

   ---------------------------  درس اول -------------------------------

            1- نقشه و كره­ی­جغرافیایی را تعریف­كنید.  1) نقشه : تصویری از سطح زمین است كه به اندازه‌ی مورد نیاز كوچك شده‌است.

                                                              2) كره‌ی جغرافیایی : مدل كوچك شده‌ی كره‌ی زمین است. 

          2-  چرا برای هر موضوع جغرافیایی ، یك نقشه­ی جداگانه رسم می‌شود؟ زیرا در غیر این صورت آن‌قدر شلوغ و درهم می‌شودكه چیزی ازآن فهمیده نمی‌شود.

            3- اطلس چیست؟ به کتابی که مجموعه­ای از نقشه­ها در آن جمع­آوری شده است اطلس می­گویند.

            -------------------------------------------------  درس دوم-----------------------------------------------------------

               1- مقیاس نقشه را تعریف كنید. انواع آن­ را نام ببرید. میزان كوچك شدن نقشه را نسبت به اندازه‌ی واقعی ، مقیاس نقشه می­گویند.

                                                                                       الف) مقیاس خطی یا ترسیمی     ب) مقیاس کسری یا عددی.

             2- در دو نقشه با مقیاس­های   و   ، كدام یك دقیق تر است ؟ چرا ؟   مقیاس دقیق‌تر است  زیرا هرچه مخرج كسركوچك‌تر باشد آن كسر

                                                                                                                                        بزرگتر است در نتیجه نقشه دقیق‌تر است.

                3- در نقشه ای با مقیاس فاصله­ی شهر الف تا ب  8 سانتیمتر است. فاصله‌ی حقیقی آن­ها بر روی زمین چند كیلومتر است ؟                       

           --------------------------------------------------درس سوم----------------------------------------------------------

             1- انواع عكس‌های جغرافیایی را نام ببرید. 1) معمولی 2) هوایی 3) ماهواره‌ای

             2- فرهنگ اصطلاحات جغرافیایی را تعریف­كنید. در جغرافیا اسامی و اصطلاحات زیادی به‌كار می رود كه برای آموختن آن‌ها از فرهنگ جغرافیایی استفاده می‌شود.

             3- انواع نمودار را نام ببرید. 1) منحنی 2) ستونی 3) دایره ای 4) تصویری

              4- برای نمایش ساده­ی اطلاعات جغرافیایی از چه وسایلی استفاده می شود؟  جدول‌ها و نمودارها

           -------------------------------------------------درس چهارم----------------------------------------------------------    

      1- چرا مطالعه­ی ناهمواری­ها برای انسان اهمیت دارد؟  زیرا مطالعه­ی آن­ها سبب می­شود تا محیط طبیعی خود را بهتر بشناسیم و عاقلانه­تر از آن استفاده کنیم.

        2- پیكرشناسان زمین چه­كسانی هستند؟ كسانی هستند كه چگونگی پیدایش ناهمواری­ها ، تغییر شکل آن­ها از گذشته تا کنون و شکلی را که در آینده پیدا می­کنند                                                                               بررسی می­کنند.

                3- فرسایش را تعریف­کنید. به عمل تخریب ناهمواری‌ها ، حمل مواد حاصل از تخریب و ته‌نشین كردن آن‌ها در مناطق دیگر گفته می­شود.

               4- عوامل تغییر دهنده­ی ناهمواری­ها را دركوهستان نام ببرید. باران ـ  باد ـ یخچال ـ آب‌جاری

               5- باد چگونه در بیابان موجب تغییر شكل ناهمواری­ها می­شود؟ این بادها شن و ماسه‌های بیابان را جابه‌جا می كند و آن‌ها را صخره‌ها و سنگ‌های بزرگ می‌كوبد

                                                                                                        و مانند سمباده آن‌ها را از بین می‌برد.

              6- چه عواملی موجب تغییر شکل ناهمواری­ها در بیابان و در سواحل می­شوند؟     1) بیابان : اختلاف دما ـ باد                          2) سواحل : باد ـ باران ـ امواج دریا

              7- انسان چگونه موجب تغییرشكل ناهمواری­ها می‌شود؟ 1) استخراج معادن  2) احداث راه‌ها  3) ایجاد نهرهای جدید  4) ساخت سد   5) ساخت‌شهرها

           --------------------------------------------------درس پنجم-----------------------------------------------------------

             1- کوهستان­ها چگونه به­وجود می­آیند؟ مثال بزنید. 1) چین­خوردگی : کوه­های البرز و زاگرس                  2) آتش­فشان : قله­ی دماوند

                                                                                      3) گسل : کوه­های شرق آفریقا                                   4) بالا آمدن مواد مذاب : شیرکوه یزد ـ الوند همدان

              2- قسمت­های مختلف یک چین­خوردگی را نام ببرید. تاقدیس ـ ناودیس

              3- انواع چین­خوردگی را نام ببرید؟ چین قائم ـ چین مایل ـ چین خوابیده

              4- گسل  چیست ؟ شكستگی لایه‌های رسوبی زمین براثرفشارهای زیاد و ناگهانی که با اختلاف ارتفاع لایه‌های رسوبیِ شکسته شده همراه است گسل نام دارد.

5-کوه­ها چگونه بر اثر بالا آمدن مواد مذاب ایجاد می­شوند؟ مثال بزنید. وقتی كه مواد مذاب از زمین خارج نشوند و در زیر پوسته‌ی زمین سرد شوند  موجب بالا آمدن

                                                                                                     پوسته‌ی زمین می‌شوند.

6- رشته­کوه­های بستر اقیانوس­ها چگونه پدید می­آیند؟ در جاهایی­که صفحه­های پوسته­ی زمین از هم دور می­شوند مواد مذاب از درون زمین بالا آمده و کوه­های کف

                                                                             اقیانوس­ها را ایجاد می­کنند. مانند کوه­های کف اقیانوس اطلس.

             --------------------------------------------------درس ششم----------------------------------------------------------

            1- از دهانه­ی آتشفشان­های فعال چه موادی خارج می­شود؟   1) روانه یا گدازه     2) بمب‌های آتش­فشانی    3) ابرهای‌گوگردی     4) خاكستر

              2- دركنار آتشفشان­های  نیمه­فعال ، چه پدیده­هایی دیده می­شود؟ دو مورد.       1) چشمه‌های آب­گرم     2) بخارهای گوگردی

            3- باتولیت  چیست؟ به مواد مذابی كه از زمین خارج نمی شوند و در زیر لایه‌های پوسته­ی زمین باقی می‌مانند و سرد می شوند باتولیت می­گویند.         

            4- زلزله چگونه و در چه مناطقی پدید می­آید؟  براثر آزاد شدن انرژی‌های درونی زمین ، زلزله ایجاد می شود. زلزله معمولاً در امتداد نقاط یا خطوط ضعیف موجود در

                                                                               پوسته­ی زمین صورت می­گیرد.

               5- بیشترین زلزله­ها در چه مناطقی اتفاق می­افتد؟  در کنار صفحات پوسته­ی زمین.

            6- زلزله­نگار چیست؟ دستگاه اندازه‌گیری شدت و قدرت زلزله است.

             7- زلزله چه تغییراتی در سطح زمین ایجاد می­كند ؟   1) شكاف خوردن زمین   2) تخریب نواحی شهری و روستایی   3) مواد روی دامنه‌ی كوه‌ها را به حركت                                                                                             در می‌آورد و به پایین می‌ریزد.

          --------------------------------------------------- درس هفتم---------------------------------------------------------- 

               1-  سفره‌ی آب زیرزمینی ( آبخوان ) را تعریف­كنید. هنگامی كه آب‌های فرورو در زیر زمین به لایه‌های سخت برخورد كنند و بیش‌از آن نتوانند فرو  روند درهمان‌‌جا

                                                                                        جمع می‌شوند و تشكیل سفره‌ی آب زیرزمینی را می‌دهند .

            2- از دریاچه­ها برای چه كارهایی می‌توان استفاده كرد؟   1) تأمین آب نواحی اطراف    2) ماهی‌گیری    3) ورزش­های آبی    4) مكان‌های تفریحی

           3- فرو رفتن آب در زمین به چه چیزهایی بستگی دارد؟   1) جنس خاك    2) شیب زمین

            ---------------------------------------------------درس هشتم---------------------------------------------------------

            1- رودها چگونه به­وجود می‌آیند و به چند دسته تقسیم می­شوند؟ از به هم پیوستن جویبارها رود به‌وجود می‌‌آید.     1) رود دائمی     2) رود فصلی

           2- «حوضه­ی­رود» و «خط تقسیم آب» را تعریف­كنید.   1) حوضه‌ی رود : سرزمینی است كه یك رود با شاخه‌هایش در آن جاری است.

                                                                                  2) خط تقسیم آب : به مرز میان دو حوضه‌ی رودگفته می‌شود.

           3- میزان آب دهی یا دِبی رود چیست؟ به مقدار آبی كه در مدت یك ثانیه از جای معینی از رود می‌گذرد گفته می‌شود.

            --------------------------------------------------- درس نهم----------------------------------------------------------

 1- چه موقع می­گویند سیلاب ایجاد شده یا رود طغیان­كرده است؟ اگر مقدار آب یك رود آن‌قدر زیاد شود كه از محل خود (رودخانه) خارج شود و به زمین‌های

                                                                                              اطراف سرازیر شود می‌گویند رود طغیان كرده است.

            2- قسمت های مختلف یك سیلاب را روی شكل بنویسید. 1) آبگیر      2) آبراهه      3) مخروطه افكنه

            3- برای جلوگیری از خطر سیلاب ، چه­كارهایی می­توان انجام داد؟  4 مورد.  1) ساختن شهرها یا روستاها در مكان‌هایی كه سیل‌گیر نباشند   2) ساختن كانال‌ها و سدها

                        در مسیر سیلاب‌ها    3) كاشت درختان و بوته‌ها در مسیر سیلاب‌ها      4) شخم زدن زمین‌های كشاورزی در جهت عمود بر جهت سیلاب.

              5- جلگه­های آبرفتی چگونه پدید می­آیند؟  رود در مناطقی که شیب زمین کم می­شود آبرفت­ها را به آرامی در بستر یا کناره­های رود برجای می­گذارد که پس از

                                                                         گذشت زمان­های بسیار ، سطح همواری شکل می­گیرد که جلگه­ی آبرفتی نام دارد.

ا

از درس 10 تا 19

درس 10

صفحه­ی 46

1- چقدر از سطح زمین را آب و چقدر خشکی فرا گرفته است؟ 71% آب و 29% خشکی

2- بزرگ­ترین اقیانوس کره­ی زمین را نام ببرید؟ آرام

صفحه­ی 47

3- چرا آب دریاها و اقیانوس­ها شور است؟ رودهایی که به این دریاها می­ریزند در مسیر خود نمک­های موجود در بسترشان را حل می­کنند ـ در بعضی اقیانوس­ها ، کوه­های آتش­فشانی فوران می­کنند که املاح درون زمین را وارد آب اقیانوس­ها می­کنند.

4- مهم­ترین موادی که در آب دریاها محلول می­باشند کدامند؟ نمک طعام ـ گاز اکسیژن

5- آیا میزان نمک موجود در آب همه­ی اقیانوس­ها یکسان است؟ چرا؟ خیر ـ زیرا رودهایی که وارد دریاها می­شوند دارای درجه شوری­های مختلفی هستند ؛ و همچنین شدّت تبخیر نیز در همه­ی دریاها یکسان نیست .

6- چرا آب دریاها در نواحی گرم ، از آب­های نواحی سرد ، شورتر است؟ زیرا در مناطق گرم ، تبخیر شدیدتر است .

7- جزر و مد را تعریف کنید . بالا آمدن آب دریاها و اقیانوس­ها را مد ؛ و پایین رفتن آن­را جزر می­گویند .

8- علّت اصلی ایجاد جزر و مد را بنویسید . چه کسی آن­را کشف کرد؟ بر اثر نیروی جاذبه­ی ماه ـ نیوتن در قرن 18

9- چرا خورشید در جزر و مد ، تأثیر زیادی ندارد؟ به دلیل آن­که بیش­تر از ماه ، از زمین فاصله دارد .

10 در یک شبانه روز (24ساعت) چه تعداد جزر و مد صورت می­گیرد؟ 2 بار جزر و 2 بار مد

صفحه­ی 48

11- چه موقع جزر و مدهای قوی ایجاد می­شود؟ در اوایل و اواسط ماه قمری که ماه و خورشید و زمین در یک راستا قرار می­گیرند .

12- چه موقع کم­ترین میزان جزر و مد ایجاد می­شود؟ در روزهای 7و8 ماه قمری (تربیع اول) و روزهای 21و22 ماه قموری (تربیع دوم) ؛ که ماه و خورشید و زمین با یک­دیگر زاویه­ی 90 درجه می­سازند .

13- جریان­ دریایی چیست؟ بیشتر بر اثر چه عواملی به وجود می­آیند؟ در اقیانوس­ها هم مانند خشکی­ها ، رودهایی جریان دارند که جریان­های دریایی نامیده می­شوند . بر اثر وزش و حرکت باد شکل می­گیرند .

14- موج چگونه ایجاد می­شود؟ آب دریاها و اقیانوس­ها بر اثر اختلاف فشار هوا و وزش باد به شکل موج به جنبش درمی­آید.

15- تفاوت موج­ها را در سواحل و وسط دریا بنویسید . در کنار سواحل ، باد پیوسته آب را به جلو می­راند ؛ ولی در وسط دریا هر نقطه از آب فقط در جای خود بالا و پایین می­رود .

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

درس 11

صفحه­ی 54

1- هوا را تعریف کنید. به حالت گذرنده­­ی و محلّی جو در یک جای معیّن گفته می­شود .

2- آب­وهوا را تعریف کنید. به حالت پایدار جو در یک منطقه­ی وسیع در یک مدّت طولانی گفته می­شود .

3- عوامل مؤثر در آب­وهوا را نام ببرید. عرض­جغرافیایی ـ فاصله از دریا ـ باد ـ ارتفاع ـ جریان­های دریایی

4- عرض جغرافیایی چه تغییراتی در آب و هوا می­دهد؟ مدارهای نزدیک به استوا ، از مدارهای مجاور قطب گرم­ترند زیرا در مناطق استوایی ، آفتاب به طور عمود می­تابد و زمین را به سرعت گرم می­کند .

صفحه­ی 55

5- فاصله از دریا چه اثراتی در آب­وهوا دارد؟ کلّ شماره 2

6- باد چه اثراتی در آب و هوا دارد؟ کلّ شماره 3

7- ارتفاع چه اثراتی در آب و هوا دارد؟ کلّ شماره 4

صفحه­ی 56

8- علّت معتدل بودن هوای انگلستان در زمستان چیست؟ به علّت عبور جریان آب گرم گلف­استریم از سواحل آن

9- چه عواملی موجب شده است که انسان باعث گرم شدن آب و هوای کره­ی زمین شود؟ زیاد شدن تعداد خودروها و کارخانه­هایی که از بنزین ، نفت ، گاز و زغال سنگ استفاده می­کنند.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

درس 12

صفحه­ی 58

1- انواع آب­وهوای گرم که در اطراف مدار استوا وجود دارند را نام ببرید . گرم استوایی ـ گرم مداری ـ گرم بیابانی

صفحه­ی 59

2- « زیست بوم » را تعریف کنید . به مجموع پوشش گیاهی و جانوری خاصّی که در یک منطقه­ی وسیع و عمده دیده می­شود و با گیاهان و جانوران مناطق دیگر متفاوت است ، زیست بوم می­گویند .

صفحه­ی 61

3- حفاظت از گیاهان و جانوران ، چه تأثیری در زندگی ما دارد؟ باعث از بین نرفتن زیست بوم یک منطقه می­شود و از تخریب محیط زیست جلوگیری می­کند .

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

درس 13

صفحه­ی 63

1- چه عواملی در گذشته موجب از بین رفتن جمعیّت جهان می­شد؟ بیماری­های واگیردار خطرناک مانند طاعون و وبا ـ قحطی و خشکسالی ـ جنگ­ها ـ کمبود بهداشت

2- چرا امروزه جمعیّت جهان رو به افزایش است؟ به دلیل پیشرفت­های چشم­گیر علوم پزشکی ـ بالا رفتن سطح سواد و آگاهی­های مردم که موجب رعایت بیشتر بهداشت فردی و عمومی شده ـ پیشرفت­های انسان در زمینه­های کشاورزی و صنعت که سبب تولید غذای بیشتر و با کیفیّت­تر در     کره­ی زمین شده است .

3- رعایت بهداشت فردی و عمومی ، چگونه باعث افزایش جمعیّت می­شود؟ رعایت بهداشت موجب می­شود تا از شیوع بیماری­های واگیردار و خطرناک جلوگیری شود و در نتیجه انسان­ها براثر این بیماری­ها ازبین نروند.

صفحه­ی 64

4- منابع طبیعی به چند دسته تقسیم می­شوند؟ نام ببرید و مثال بزنید .

الف) منابع طبیعی تجدید پذیر : آب ، باد ، انرژی خورشید ، جنگل

ب) منابع طبیعی تجدید ناپذیر : نفت ، گاز ، زغال سنگ

5- چه عاملی موجب می­شود تا منابع تجدید ناپذیر کره­ی زمین هرچه سریع­تر پایان یابند؟ استخراج بی­رویّه­ی این منابع به علت نیاز انسان به این مواد خام .

صفحه­ی 65

6- چرا با این­که نزدیک به 71% (سه چهارم) از سطح کره­ی زمین را آب فرا گرفته ولی انسان از نظر آب آشامیدنی ، با مشکل روبه­رو است؟ به علّت شور بودن بخش عمده­ای از این آب­ها ـ بخشی از آب­های شیرین نیز به صورت یخ­های دائمی وجود دارند که قابل استفاده نیست ـ بخشی از     آب­های شیرین به ­صورت آب­های زیر زمینی هستند که از دسترس انسان دورند ـ بخشی از این آب­ها به صورت بخار آب در جوّ زمین قرار دارند ـ

7- وضع آب سالم در کره­ی زمین چگونه است؟ گسترش فعالیّت­های کشاورزی و صنعتی ، موجب آلودگی و کمبود آب­های سالم شده­اند .

صفحه­ی 66

8- یکی از منابع تجدیدپذیر که در زندگی انسان­ها اهمیّت زیادی دارد کدام است؟ جنگل

9- چرا می­گویند جنگل­ها دستگاه تنفّس کره­ی زمین هستند؟ چون اکسیژن لازم را برای موجودات زنده تولید می­کنند

10- علت­های کمبود غذای انسان­ها در روی کره­ی زمین را بنویسید . موارد 1 تا 4

11- تغییر در واحدهای مسکونی را توضیح دهید . در گذشته به علّت فراوانی و ارزان بودن زمین و جمعیّت کم ، خانه­ها به صورت افقی گسترده می­شدند ؛ اما امروزه به علّت افزایش جمعیّت ، کمبود زمین و افزایش قیمت آن ، واحدهای مسکونی هم در جهت افقی و هم در جهت عمودی رشد می­کنند.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

درس 14

صفحه­ی 68

1- پرجمعیّت­ترین مناطق جهان کدامند؟ الف) نواحی شرق و جنوب شرقی آسیا    ب) اروپا       ج) شمال­شرقی آمریکا

2- پر جمعیّت­ترین کشورهای جهان را نام ببرید . چین ـ هند

3- عوامل مؤثر بر پراکندگی و تراکم جمعیّت در سطح کره­ی زمین را نام ببرید . ارتفاع ـ آب­وهوا ـ آب­وخاک ـ منابع معدنی ـ سواحل و گذرگاه­ها

4- عوامل جذب و دفع جمعیت در یک منطقه را نام ببرید . عواملی چون سرزمین هموار ، آب­وهوای معتدل ، خاک غنی ، آب کافی ، وجود معادن با ارزش زیرزمینی و بنادر سبب جذب جمعیت ؛ و عواملی چون کوه­های بلند ، آب­وهوای سرد قطبی یا بسیار گرم ، خاک نامساعد ، کمبود منابع معدنی و دوری از سواحل سبب دفع جمعیّت می­شوند.

صفحه­ی 70

5- مهاجرت چیست و چرا به وجود می­آید؟ جابه­جایی جمعیت را مهاجرت می­گویند ـ هرگاه در برخی مناطق ، عامل جذب جمعیّت پس از مدّتی از بین می­رود و یا عامل دفع جمعیّت در آن محل افزایش می­یابد ، مهاجرت به وجود می­آید.

6- دلایل مهاجرت را نام ببرید و برای هر یک مثال بزنید؟

الف) دلیل طبیعی : مانند کم شدن آب ، نامطلوب شدن شرایط آب و هوا ، بلایای طبیعی

ب) دلیل اقتصادی : مانند کاهش درآمد خانواده ، بی­کاری و تعطیلی کارخانه­ها 

ج) دلیل سیاسی : مانند اختلافات مرزی و جنگ

د) دلیل اجتماعی و فرهنگی : مانند برخی گسترش برخی جرم­ها و جنایت­ها

صفحه­ی 71 و 72

7- انواع مهاجرت را نام ببرید و تعریف کنید .

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

درس 15

صفحه­ی 73

1- انسان­ها در گذر از شیوه­های زندگی ، از گذشته تا به امروز چند مرحله را پشت سر گذاشته­اند؟ توضیح دهید ( جواب : مراحل سه گانه توضیح داده شوند )

2- کار اصلی مردم روستانشین چیست؟ کشاورزی

3- عوامل مؤثر در پیدایش روستاها را نام ببرید؟ عوامل طبیعی مانند آب­وهوای مناسب ، خاک مساعد و آب کافی

صفحه­ی 74

4- روستای متمرکز چگونه روستایی است؟ روستایی است که در آن خانه­های روستایی ، قنات ، چشمه ، مسجد ، مدرسه و . . . به دور یک میدان ساخته شده­ باشند.

5- روستای پراکنده چگونه روستایی است؟ روستایی است که در آن خانه­های روستایی از یک­دیگر فاصله دارند و زمین­های کشاورزی در بین    خانه­ها قرار گرفته­اند.

6- چه عاملی در تعیین مصالح ساختمانی ، نقش اساسی دارد؟ مثال بزنید .  محیط جغرافیایی نقش اساسی دارد ـ مثلاً در مناطق جنگلی و جاهایی که باران فراوان می­بارد ، خانه­ها را از چوب و سقف آن­ها را به صورت شیروانی می­سازند.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

درس 16

صفحه­ی 76

1- نخستین شهرهای جهان در کدام نواحی به­وجود آمدند؟ در بین­النهرین ( میان رودهای دجله و فرات ) و اطراف رود کارون

صفحه­ی 77

2- چند شهر قدیمی ایران را نام ببرید . هگمتانه ـ تیسفون ـ استخر ـ رِگ (ری) ـ شوش

3- یکی از آشکارترین تفاوت­های میان شهر و روستا چیست؟ نوع فعالیّت مردم در شهر و روستا ـ چراکه مردم در شهر بیشتر به فعالیّت­های غیرکشاورزی مانند کار در کارخانه­ها و اداره­ها می­پردازند اما در روستا بیشتر به کشاورزی و دام­پروری مشغول هستند.

صفحه­ی 78

4- بزرگ­ترین و قدیمی­ترین شهرهای دنیا در کنار کدام پدیده­های به­وجود آمدند؟ در کنار رودها و دریاها

5- عوامل پیدایش و رشد شهرها را نام ببرید؟ و مثال بزنید .          الف) وجود آب : اصفهان                 ب) موقعیّت ارتباطی : کرمانشاه 

 ج) نقش مذهب : مشهد      د) صنایع و معادن : اهواز

صفحه­ی 80

6- امروزه یکی از مهم­ترین مشکلاتی که مردم در شهرهای بزرگ با آن روبه­رو هستند کدام است؟ مشکل انواع آلودگی­ها ، مانند آلودگی آب­ها ، آلودگی صوتی و . . .

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

درس 17

صفحه­ی 83

1- ما به چه روش­هایی می­توانیم جهت­یابی کنیم؟ الف) حرکت ظاهری خورشید   ب) سایه­ی اجسام      ج) قطب نما       د) ستاره­ی قطبی

2- چگونه می­توان به­وسیله­ی حرکت ظاهری خورشید ، جهت­یابی کرد؟ سمت طلوع خورشید را مشرق و جهتی را که خورشید در آن غروب      می­کند ، مغرب می­گویند. اگر طوری بایستیم که دست راست ما به سمت مشرق (محل طلوع خورشید) باشد ، دست چپ ما مغرب ، روبه­روی ما شمال و پشت سرِ ما جنوب خواهد بود.

صفحه­ی 84

3- یکی از ساده­ترین روش برای جهت­یابی ، استفاده از کدام وسیله است؟ قطب نما

4- قطب نما چیست و چگونه عمل می­کند؟ عقربه­ی قطب نما در واقع یک تیغه­ی فلزّی است که خاصیّت مغناطیسی دارد که همواره در امتداد شمال و جنوب کره­ی زمین قرار می­گیرد و می­تواند جهت­های جغرافیایی را نشان دهد.

5- جهت­های جغرافیایی در قطب نما با چه حروف انگلیسی نشان داده می­شوند؟ N شمال ـ   S جنوب ـ   W غرب ـ   E شرق

صفحه­ی 85

6- چگونه می­توان در شب جهت­یابی کرد؟ به وسیله­ی ستاره­ی قطبی

7- ستاره­ی قطبی کدام جهت جغرافیایی را نشان می­دهد؟ جهت شمال

8- ستاره­ی قطبی ، به کمک کدام ستارگان ، در آسمان شناخته می­شود؟ به وسیله­ی ستاره­های دبّ اکبر

9- دبّ اکبر چه ستاره­هایی هستند؟ مجموعه­ی 7ستاره­ای که به شکل علامت سؤال هستند و در نزدیکی ستار­ی قطبی قرار دارند .

10- مردم کشور ما به سوی کدام جهت جغرافیایی نماز می­خوانند؟ چرا؟ جنوب غربی ـ زیرا مکه در کشور عربستان ئر جهت جنوب غربی کشور ما قرار دارد.

11- مردم کشور ترکیه به کدام سمت نماز می­خوانند؟ به سمت جنوب

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

درس 18

صفحه­ی 88

1- مدار را تعریف کنید . دایره­های فرضی که به موازات خط استوا ، بر روی کره­ی جغرافیایی رسم می­شوند.

2- تعداد مدارها را بنویسید . تعداد مدارها 180 است که 90 مدار در نیم­کره­ی شمالی و 90 مدار در نیم­کره­ی جنوبی است.

صفحه­ی 89

3- نصف­النهار را تعریف کنید . نیم­دایره­های فرضی که از قطب شمال تا قطب جنوب ، بر روی کره­ی جغرافیایی رسم می­شوند و با یک­دیگر مساوی­اند.

4- تعداد نصف­النهارها را بنویسید .  360 نصف­النهار که 180 نصف­النهار در نیم­کره­ی شرقی و 180 نصف­النهار در نیم­کره­ی غربی قرار دارد.

5- به کدام نصف­النهار ، «نصف­النهار مبدأ» می­گویند؟ نصف­النهار صفر درجه که از لندن پایتخت انگلستان می­گذرد گفته می­شود.

صفحه­ی 90

6- مختصّات جغرافیایی را تعریف کنید؟ هرنقطه از زمین روی یک مدار و یک نصف­النهار مشخّص قرار دارد که به­آن مختصّات جغرافیایی آن­نقطه می­گویند.

صفحه­ی 91 

7- عرض جغرافیایی را تعریف کنید . به فاصله­ی هر نقطه روی زمین تا مدار استوا (برحسب درجه) عرض جغرافیایی می­گویند.

8- طول جغرافیایی را تعریف کنید . به فاصله­ی هر نقطه روی زمین تا نصف­النهار مبدأ (برحسب درجه) طول جغرافیایی می­گویند.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

درس 19

صفحه­ی 94

1- حرکت­های کره­ی زمین را نام ببرید. الف) حرکت انتقالی         ب) حرکت وضعی

2- حرکت وضعی زمین را تعریف کنید؟ چه مدّت طول می­کشد؟  به چرخش زمین به دور خودش حرکت وضعی می­گویند ـ این حرکت 24ساعت طول می­کشد.

3- نتایج حرکت وضعی زمین را بنویسید.   الف) پیدایش شب و روز          ب) اختلاف ساعت در منطق مختلف کره­ی زمین

4- حرکت انتقالی زمین را تعریف کنید؟ چه مدّت طول می­کشد؟ به گردش کره­ی زمین به دور خورشید حرکت انتقالی می­گویند ـ این حرکت 365 روز و 6ساعت (یک­سال) طول می­کشد.

5- نتایج حرکت انتقالی زمین را بنویسید.   الف) پیدایش سال       ب) پیدایش فصل­ها

6- سال رسمی و سال کبیسه را تعریف کنید. سال 365 روزی را سال رسمی ـ سال 366 روزی را سال کبیسه می­گویند

7- سال کبیسه چگونه پدید می­آید؟ توضیح دهید. هر4سال یک­بار ، 6ساعت­های اضافی سال رسمی را که یک شبانه­روز (24ساعت) می­شوند به سال رسمی اضافه می­کنند و سال366 روزی یا سال کبیسه به­وجود می­آید.

صفحه­ی 95

8- فصل زمستان چگونه پدید می­آید؟ به علّت مایل تابیدن نور خورشید به زمین و طولانی­تر شدن شب و کوتاه­تر شدن روز

9- فصل تابستان چگونه پدید می­آید؟ به علّت مستقیم تابیدن نور خورشید به زمین و طولانی­تر شدن روز و کوتاه­تر شدن شب

10- علّت اصلی گرم شدن یا سرد شدن کره­ی زمین چیست؟ تغییر زاویه­ی تابش نور خورشید

صفحه­ی 97

11 محور چرخشی زمین ، چه­قدر مایل است؟ 5/23 درجه

12- فصل­ها در دو نیم­کره­ی شمالی و جنوبی زمین چگونه­اند؟ فصل­ها در دو نیم­کره­ی شمالی و جنوبی برعکس یک­دیگر هستند یعنی هنگامی که در نیم­کره­ی شمالی فصل تابستان است ، در نیم­کره­ی جنوبی فصل زمستان است ؛ و هنگامی که در نیم­کره­ی شمالی فصل بهار است ، در نیم­کره­ی جنوبی ، فصل پاییز است.