نگاهی به مشارکت های مردمی درآموزش وپرورش  کشورهای  چین ،آمریکا، ژاپن

 

مشار کت درآموزش و پرورش چین :

آموزش و پرورش از نظر چینی ها دارای اهمیت شایان است.مردم ونهاد های گو ناگون اجتماعی و اقتصادی و سیاسی چین مشتا قانه در امور آموزش پرورش شرکت می کنند . در حال حاضر شعار چینی ها این است که آموزش پرورش کلید موفقیت چهار عنصر نو گرایی یعنی علم و ، تکنولوژی کشاورزی،دفا ع و صنعت است.

پس از تشکیل جمهوری خلق چین ،آموزش و پرورش به عنوان عا مل عمده در بازسازی کشور دارای اهمیت فراوانی بوده است . این شعار زیبا سر لوحه باورهای برنامه ریزان و دست اند کاران امور آموزش وپرورش چین است "احترام به معلم وعشق به دانش آموز".کمیته های محلی وگروهها کمک می کنند تاافراد خیر به ویژه بزرگسالان بتوانند پرورش خردسالان را سامان دهند. کودکستانها دارای وسایل آموزشی وبازی هستند ،بسیاری ازوسایل واسباب بازی کودکستان ها راکارخانه های مجاور ساخته ودر اختیار آنان قرار می دهند.تامین اعتبارات مالی ،نظارت بر مدیریت ودایر نگه داشتن این دبستان ها به عهده شورای محلی خلق است هزینه های این موسسات ازمحل دریافت شهریه ،مالیات های محلی ویا کمک های داوطلبانه تامین می شود.دبستانهای غیر دولتی نیز باابتکاراشخاص خصوصی وکارخانه هاادارات یا موسسات انجام می شودکه با جلب موافقت اداره آموزش وپرورش محل تاسیس می شود .درصورتی که فعالیت دبستانهای غیر دولتی وخصوصی رضایت بخش باشد ،دولت تا  50درصد  هزینه  این  مدارس رامی پردازد . تمامی انواع مدارس دولتی ،غیر دولتی وداوطلبانه ، ازلحاظ برنامه،مقررات شیوه های آموزشی ،تحت نظارت آ.پ چین می باشد .شورای مدرسه به ریاست مدیر مدرسه مدرسه می باشد وکمیته اولیا دانش آموزان که ازنمایندگان والدین دانش آموزانکه از نمایندگان والدین دانش آموز ان انتصاب شده اند ،نقش مشورتی را ایفا می کنند .کمیته اولیا دانش آموزان پیشنهاد های مشورتی خود را ارائه می دهند تا پس از تصویب شورای مدیران مدارس قابلیت اجرایی پیدا  می کنند .اکثر دبیرستانهای تمام وقت تحت نظر مقامات مختلفی مانند شهرداری ومقامات محلی اداره می شوند . اداره دبیرستانها به عهده رئیس معاون ومیر دروس است وشورایی مرکب از نمایندگان همه دانش آموزان اولیا وکارکنان بر اداره آموزشگاه  نظارت دارد .جامعه محلی از طریق خودیاری نقش فعالی در تجهیز وتوسعه مدارس رابرعهده دارند .علاوه بر بودجه دولتی تلاش های فراوانی از سوی حکومت های مردمی در سطوح مختلف برای افزایش منابع مالی ازراه های گوناگون صورت می گیرد .مالیات هدایای مخصوص آموزش وپرورش از طرف جمعیت های محلی تامین می شود.رویکرد جدید درنظام بودچه دولتی چین به دولت مرکزی ومحلی اجازه می دهد تا قدرت مالی مخصوص خود را داشته باشند واین امکان رابه وجود آورد تا هزینه های آموزش وپرورش در سطوح گوناگون تامین شود.درچین منابع مالی آموزش وپرورش ازمنابع مالی دولت ،مالیات ازموسسه های اقتصادی ،افراد محلی ،شهریه دانش آموزان،درآمد حاصل از فعالیت های فوق برنامه وتولید خود مدارس تامین می شود.کلیه امورمدرسه آزاد رادرواقع هیات مدیره پیش می برند،مثل استخدام ،اجرای برنامه های آموزشی ،تخصیص اعتبارواحداث مدرسه و....

  

           مشار کت درآموزش و پرورش آمریکا:

 

            آموزش وپرورش توسط نهادهای گوناگون اداره می شود .با اینکه از دیر باز آموزش وپرورش جزو وظایف دولت بوده ولی با این حال نهادهای دیگرمانند کلیساها ،خانواده هابنیادهای فرهنگی واجتماعی وبخش خصوصی نقش فعال درآن داشته اند.آموزش وپرورش در آمریکا به شکل کاملا" غیر متمرکزاداره  می شود. دولت مرکزی حکومتهای محلی وفدرال نیزفعالانه دراداره آموزش وپرورش غیر متمرکز درگیرهستند.کنگره مجلس امریکا از طریق وضع قوانین اعتبارهایی برای آموزش وپرورش مناطق ودولتها ی محلی در نظر می گیرد ودولتهای محلی نیز هر کدام اقدامهای ویزه برای تحقق بخشیدن به آموزش همگانی انجام می دهند .نظام آموزشی آمریکا امکان پیاده شدن برنامه های گوناگون ومتفاوت میان ایالتها وواحدهای محلی راباحفظ  وحدت عمومی درکشورپیش بینی کرده است.شهروندان مناطق محلی ازطریق هیاتهای منتخب محلی برامورمدرسه های خود نظارت مستقیم دارند.اعضای هیاتها به عنوان یک فرد هیچ قدرتی خارج از قدرت قانونی هیاتها ندارند ونمیتوانند به غیرازاجرای مصوبات قانونی هیاتها که جلسات رسمی آنها صورت می گیرد به کارهای دیگری اقدام کنند .هیات آموزشی درمدارس پیش ازتدوین سیاست ها باید از سرپرست خود وکارکنانش راهنمایی بخواهد. پس ازاینکه سیاست های لازم راراهیات آموزشی معلوم نمودند وظیفه سرپرست وکارکنان مدرسه آن است که آن رااجرا کنند .برای عضویت هیچ شرطی از نظر سن جنس مذهب میزان تحصیلات وجود ندارد وهمه مردم می توانند یرای انتخاب شدن فعالیت کنند. هیات های آموزشی در حقیقت بنیادی ترین صورتهای مشارکتهای مردمی درامور آموزش پرورش کشور آمریکاست.همواره عضو هیات آموزشی شدن یکی ا ز مهم ترین سمتها ی دولتی محسوب شده است . سیاست های هیاتهای آموزشی وپرورشی نباید با قانون اساسی امریکا وقوانین فدرال وتصمیم های د یوان فدرال درتضاد باشد .  هیا تهای آموزشی باید سیاستهایی که تدوین می کنند حتما" باکارکنان آموزشی حرفه ای وچه بسا با وکیلها مشورت نمایند . چنانچه این هیاتهای آموزشی بر خلاف سیاستهای کلی دولت یاایالت وجز اینها تصمیم بگیرند جریمه شده وازکمکهای دولتی محروم می شوند .تصمیم های هیاتهایی آموزشی نباید با سنت وعقاید وهدفهای محلی متضاد باشد .سیاست های آموزش وپرورش معمولا" به منظور مشورت ونظر خواهی از مدیران ومعلمان وشهروندان به صورت جزوه منتشر می شود . بطور کلی هیات آموزشی سه هدف عمده سیاستگذاری ارزشیابی و سر پرستی مدارس را به عهده دارند و در تمام امور از نظر و دیدگاه مردم و کارشناسان گوناگون بهره می جویند .والدین در آموزش و پرورش آمریکا همکاریهای نزدیکی با مدرسه و هیاتهای آموزشی  دارند  در مقدمه گزارش سالانه یکی از هیاتهای آموزشی آمده است سیاستها و قوانین و مقرارت و آیین تامه ها تاثیر مستقیم بر چگونگی حقوق ومسئولیتهای افراد و گروهها و سا زمانهایی دارد که بخشی از کل جا معه را تشکیل می دهند.

              - والدین حق دارند از سیاستهای مدرسه و تصمیمات اداری مطلع باشند.

             - والدین حق دارند از آیین نامه های جدید مربوط به تغییر در سیاستهای مدرسه مطلع شوند.

             -والدین حق دارندازکلیه برنامه های آموزش ویژه آگاه شوند.

             - والدین حق دارند از نیازهای علمی هر یک از برنامه های مدرسه با خبر شوند.

           بسیاری معتقدند درست مانند صنعتی تر کردن جامعه آموزش بیشتر نیز هزینه های بیشتری رامی طلبد که باید جامعه باشرکت                                                            

          کلیه افراد وموسسات آن راتامین کنند تا جامعه بهتر بیاموزد وبهتر پیش برود وموسسات بخش غیر دولتی هم درهر حال در این باره     

           نقش موثری دارند .

 

            مشار کت درآموزش و پرورش ژاپن :

نخستین مشارکت مردم در آ.پ ژاپن جنبه مذهبی داشته است . حقوق معلمان از درآمد معابد یا از طریق مردم محلی تامین وپرداخت می شد . در سال1947 قانون آموزش وپرورش مدرسه و1949 قانون مدارس خصوصی تصویب شده وبر مشارکت مردم وبخش خصوصی در ایجاد مدارس ابتدایی ودیگر کانون های آموزشی تاکید شد ومشارکت بخش خصوصی ومقامات محلی در امور آموزش وپرورش جنبه قانونی پیدا کرد .هزینه های آموزش وپرورش ژاپن به طور کلی از طریق دولت مرکزی وحکومت های محلی وبخش خصوصی ووالدین تامین می شود .شرکت های ژاپنی برای برنامه آموزشی  وکار آموزی ضمن خدمت افراد تحت پوشش خود اصطلاح آموزش وپرورش را به کار می برند بدین معنی که تربیت افراد جامعه به شکلی باشد تا ضمن داشتن مهارت ودانش وبینش بتوانند خود را با نوآوری ها وتقاضاهای افزون جامعه امروزه انطباق دهند وبه اقتصاد ورفاه شرکت ها یاری برسانند.شرکتها در هنگام آموزش کارگرا ن خود کار آموزی رسمی پیش از اشتغال را با یادگیری ضمن کار پیوند می دهند.(شیخی ،1380،ص40).